CHƯƠNG 14 — Trend Channel Line (đường kênh xu hướng)

Trong một bull channel (kênh tăng) hoặc bear channel (kênh giảm), trend channel line nằm ở phía đối diện của price action (hành động giá) so với trend line (đường xu hướng) và có độ dốc chung giống nhau. Trong một trend (xu hướng) tăng, một trend line nằm dưới các đáy và một trend channel line nằm trên các đỉnh, và cả hai đều đang tăng lên và sang phải. Một trend channel line là một công cụ hữu ích để fade (giao dịch ngược) một trend đã đi quá xa, quá nhanh. Hãy tìm một overshoot (vượt quá) đảo chiều, đặc biệt nếu đó là lần xuyên qua thứ hai đang đảo chiều.

Một trend channel (kênh xu hướng) có thể có các đường gần như song song, hoặc các đường có thể hội tụ hoặc phân kỳ. Khi chúng hội tụ và channel đang tăng hoặc giảm, channel là một wedge (nêm) và điều này thường thiết lập một lệnh đảo chiều. Nói chung, bất kỳ channel nào đang dốc lên sang phải đều có thể được nghĩ như một bear flag (cờ giảm) và nhiều khả năng sẽ có một breakout (phá vỡ) xuyên đáy của channel. Breakout có thể dẫn tới một đảo chiều trend hoặc tới một trading range (vùng đi ngang) có thể phá lên trên hoặc xuống dưới. Đôi khi thị trường sẽ tăng tốc lên trên và phá ra khỏi đỉnh của channel. Khi điều này xảy ra, nó thường là một rally mang tính climax (đỉnh/đáy cực đoan) dẫn tới một đảo chiều trở lại vào và thường xuyên xuyên đáy của channel, nhưng đôi khi nó có thể là sự bắt đầu của một chân lên khác trong một trend tăng thậm chí mạnh hơn.

Tương tự, một channel dốc xuống sang phải có thể được nghĩ như một bull flag (cờ tăng) và thị trường nhiều khả năng sẽ phá ra khỏi channel lên trên. Đây có thể là sự bắt đầu của một đảo chiều trend hoặc một trading range. Nếu thị trường rơi xuyên đáy của một channel đang giảm, breakout thường sẽ thất bại trong khoảng năm bar và dẫn tới một đảo chiều, nhưng nó cũng có thể là sự bắt đầu của một chân giảm mới, mạnh hơn.

Một trend channel line có thể được tạo như đường song song của một trend line rồi được kéo sang phía đối diện của price action. Nó cũng có thể được vẽ xuyên các spike (nhịp tăng/giảm đột ngột) ở phía đối diện của channel, hoặc nó có thể được vẽ như một đường khớp tốt nhất, như một đường hồi quy tuyến tính hoặc đơn giản bằng cách vẽ trực quan một đường khớp tốt nhất. Trong một trend tăng, một trend line được vẽ xuyên hai đáy. Nếu trend line đó được dùng để tạo một đường song song sẽ được dùng cho một trend channel line, hãy kéo đường song song sang phía đối diện của trend. Bạn muốn nó chứa (nằm trên) các đỉnh của tất cả các bar nằm giữa hai bar được dùng để tạo trend line, nên hãy kéo nó tới đỉnh của bất kỳ bar nào sẽ để nó chỉ chạm bar đó một mình. Thỉnh thoảng bạn sẽ có cảm nhận tốt hơn về trend nếu bạn neo đường vào một bar nằm ngoài hai bar. Luôn làm bất cứ điều gì làm nổi bật trend tốt nhất.

Đôi khi sẽ có một spike lên đơn lẻ bên trong một channel khá chặt, và khi đó thường tốt nhất là bỏ qua nó và dùng các bar khác cho vị trí của trend channel line. Tuy nhiên, hãy nhận thức về khả năng rằng thị trường cuối cùng có thể quyết định rằng channel line thay vào đó nên xuyên qua spike lên đó. Nếu thị trường bắt đầu có các swing rộng hơn và tất cả chúng đều đang dừng tại đỉnh của channel dùng spike đó như neo cho trend channel line, thì bạn nên dùng channel rộng hơn đó.

Một trend channel line cũng có thể được tạo độc lập, chứ không phải như đường song song của trend line. Trong một swing giảm, một trend line sẽ dốc xuống và nằm trên các đỉnh. Trend channel line sẽ có độ dốc tương tự, nhưng hãy vẽ nó giữa bất kỳ hai đáy swing nào trong swing giảm. Nó hữu ích nhất nếu nó chứa (nằm dưới) tất cả các bar khác trong swing, nên hãy chọn các bar sẽ cho kết quả đó.

Các overshoot trend channel line có liên hệ chặt với các wedge và nên được xem và giao dịch như thể chúng là một và cùng một thứ. Hầu hết wedge có các breakout trend channel line thất bại như cò súng cho một lệnh đảo chiều, và hầu hết overshoot trend channel line và đảo chiều cũng là các đảo chiều wedge, dù wedge có thể không rõ hoặc không có hình dạng wedge hoàn hảo. Các wedge kém rõ hơn và kém nhiều khả năng hiện diện khi trend channel line được xây dựng như đường song song của một trend line, nhưng các wedge vẫn thường hiện diện.

Khi một channel có hình dạng wedge, đó là do sự cấp bách. Ví dụ, trong một wedge top (đỉnh nêm), độ dốc của trend line lớn hơn độ dốc của trend channel line. Trend line là nơi các trader with-trend (thuận xu hướng) vào lệnh và các trader countertrend (ngược xu hướng) thoát, và điều ngược lại xảy ra tại trend channel line. Vậy nếu độ dốc của trend line lớn hơn, điều đó nghĩa là phe mua đang mua trên các pullback (nhịp hồi) nhỏ hơn và phe bán đang thoát trên các đợt bán tháo nhỏ hơn. Điều đầu tiên phân biệt một wedge với một channel nơi các đường song song là pullback thứ hai. Một khi cú đẩy lên thứ hai đã bắt đầu đảo chiều xuống, trader có thể vẽ một trend channel line rồi dùng nó để tạo một đường song song. Khi họ kéo đường song song đó tới đáy của pullback đầu tiên, họ đã tạo một trend line và một trend channel. Điều đó cho phe mua và phe bán biết hỗ trợ nằm ở đâu, và phe mua sẽ tìm cách mua ở đó và phe bán sẽ tìm cách chốt lời ở đó. Tuy nhiên, nếu phe mua bắt đầu mua trên mức đó và phe bán thoát short sớm, thị trường sẽ quay lên trước khi nó đạt tới trend line. Cả hai đang làm vậy vì họ cảm thấy một cảm giác cấp bách và sợ rằng thị trường sẽ không rơi xuống tới mức hỗ trợ đó. Điều này nghĩa là cả hai đều cảm thấy rằng trend line cần dốc hơn và rằng trend lên mạnh hơn.

Một khi thị trường quay lên, trader có thể vẽ lại trend line. Thay vì dùng đường song song của trend channel line, giờ họ có thể vẽ một trend line dùng các đáy của hai pullback đầu tiên. Họ giờ thấy rằng nó dốc hơn trend channel line ở trên và họ bắt đầu tin rằng thị trường đang tạo thành một wedge, vốn họ biết thường là một mô hình đảo chiều. Trader sẽ vẽ một đường song song của trend line dốc hơn mới đó và kéo nó tới đỉnh của cú đẩy lên thứ hai, phòng trường hợp thị trường đang tạo thành một channel song song dốc hơn thay vì một wedge. Cả phe mua lẫn phe bán sẽ theo dõi để xem liệu trend channel line ban đầu sẽ chứa rally hay cái mới, dốc hơn sẽ được đạt tới. Nếu cái ban đầu chứa rally và thị trường quay xuống, trader sẽ nghĩ rằng dù có nhiều cấp bách hơn trong việc mua trên pullback thứ hai, cấp bách đó đã không tiếp tục trên cú đẩy lên thứ ba. Phe mua chốt lời tại trend channel line ban đầu, thoải hơn, nghĩa là họ thoát sớm hơn họ có thể đã thoát. Phe mua đang hy vọng rằng thị trường sẽ rally tới trend channel line dốc hơn nhưng giờ thất vọng. Phe bán háo hức short đến mức họ sợ rằng thị trường sẽ không đạt tới trend channel line dốc hơn, cao hơn nên họ bắt đầu short tại đường ban đầu. Giờ chính phe bán có cảm giác cấp bách và phe mua đang sợ. Trader sẽ thấy cú quay xuống từ wedge top và hầu hết sẽ chờ ít nhất hai chân xuống trước khi họ tìm mô hình chính tiếp theo để mua hoặc bán.

Một khi thị trường tạo chân giảm đầu tiên, nó sẽ phá dưới wedge. Tại một thời điểm nào đó, phe bán sẽ chốt lời và phe mua sẽ mua lại. Phe mua muốn khiến wedge top thất bại. Khi thị trường rally để test wedge top, phe bán sẽ bắt đầu bán lại. Nếu phe mua bắt đầu chốt lời, họ tin rằng họ sẽ không thể đẩy thị trường trên đỉnh cũ. Một khi việc chốt lời của họ, kết hợp với việc bán mới của phe bán, đạt tới một khối lượng tới hạn, nó sẽ át những người mua còn lại và thị trường sẽ quay xuống cho chân thứ hai đó. Tại một thời điểm nào đó, phe mua sẽ quay lại và phe bán sẽ chốt lời, và cả hai phía sẽ thấy pullback hai chân và tự hỏi liệu trend tăng sẽ tiếp tục. Tại thời điểm này, wedge đã diễn ra xong và thị trường sẽ đang tìm mô hình tiếp theo.

Tại sao có nhiều đảo chiều xảy ra sau một overshoot trend channel line khi mọi người biết rằng nó thường dẫn tới một đảo chiều? Liệu những người vào sớm sẽ không ngăn đường khỏi bao giờ bị đạt tới? Trí tuệ phổ biến là những trader mới ở phía sai nắm các vị thế lỗ cho đến khi họ không thể chịu thêm đau nữa, rồi đột ngột tất cả họ thoát cùng lúc, tạo thành một blow-off (thổi bay) hoặc một climax parabol. Ví dụ, trong một bull channel, thị trường lần lượt đi lên tới một mức kháng cự nào đó, dù nó không rất rõ hoặc ấn tượng, và chọc xuyên nó, khiến những phe short cuối cùng không còn sẵn sàng chịu đau. Họ đột ngột từ bỏ. Ngay khi những phe short cuối cùng này cover đồng loạt, nhiều phe mua hưng phấn, thiếu kinh nghiệm thấy đợt tăng vọt và mua vào nó, thêm vào nhịp đột ngột, sắc phá trên trend channel line. Spike lên này khiến thêm những phe short còn lại cover, và đợt tăng vọt ấn tượng khiến thêm những phe mua ngây thơ khởi tạo các vị thế long mới, với quá trình tự nuôi dưỡng. Nhưng rồi không còn đủ phe short còn lại sẽ cover và đẩy thị trường cao hơn, và những phe mua hưng phấn đó đang giao dịch dựa trên cảm xúc chứ không phải logic sẽ hoảng khi thị trường đột ngột ngừng tăng tốc lên, tạm dừng, và bắt đầu quay xuống. Họ đột ngột nhận ra rằng họ đã mua tại đỉnh của một climax có thể xảy ra và sẽ nhanh chóng thoát. Với không còn người mua nào và với những phe long mới bị bẫy hoảng bán thoát vị thế, thị trường đột ngột trở thành một chiều và bị thống trị bởi người bán nên nó chỉ có thể đi xuống. Đó là logic thông thường và không quan trọng liệu nó có đúng hay không. Thực tế, nó nhiều khả năng không phải một thành phần có ý nghĩa của một đảo chiều trong một thị trường khổng lồ như Emini nơi các tổ chức thống trị và hầu hết giao dịch có lẽ được tạo ra bởi máy tính. Những trader thông minh sẽ không giao dịch countertrend cho đến khi hoặc có một pullback từ một phá trend line mạnh hoặc có một đảo chiều từ một overshoot trend channel line. Ví dụ, trong một trend tăng, smart money sẽ tiếp tục mua cho đến khi họ đẩy giá trên bull trend channel line rồi họ sẽ chốt lời. Có thể có vài nỗ lực đảo chiều thất bại, và thị trường có thể tiếp tục rally ở tốc độ tăng tốc, tạo các trend channel line dốc hơn. Tiện đây, nếu bạn thấy mình đang vẽ lại các trend channel line liên tục, đây thường là dấu hiệu rằng bạn đang ở phía sai của thị trường. Bạn đang tìm một đảo chiều nhưng trend cứ mạnh hơn. Bạn nên đang giao dịch with-trend thay vì tìm đảo chiều một cách mãnh liệt.

Cuối cùng thị trường sẽ đồng ý trend channel line nào là cái cuối cùng và bạn sẽ thấy một đảo chiều thuyết phục. Hãy kiên nhẫn và chỉ giao dịch with-trend cho đến lúc đó; đừng bao giờ giao dịch ngược trend cho đến khi nó đã đảo chiều rõ ràng. Cùng lúc những người chốt lời đang chốt lời, nhiều người sẽ đảo chiều và nhiều trader khác đã ở trạng thái flat sẽ khởi tạo short. Những trader thông minh khác sẽ chờ một đảo chiều trên các biểu đồ và sẽ có trader vào lệnh trên các đảo chiều trên mọi loại biểu đồ (1 tới 5 phút, và các biểu đồ khối lượng và tick của mọi kích thước).

Một khi họ tin rằng đỉnh đã hình thành, smart money này sẽ không còn tìm cách mua nữa. Họ đang short và hầu hết những trader này sẽ nắm xuyên một đỉnh mới, dù có lỗ mở trên vị thế hiện tại, tin rằng đỉnh đã hình thành hoặc gần hình thành. Thực tế, nhiều người sẽ thêm vào trên đỉnh, vừa để có giá trung bình tốt hơn cho các short của họ vừa để giúp đẩy thị trường xuống. Những tay chơi lớn chỉ đang nghĩ short và sẽ không bị dọa ra ngoài trừ bởi sự xuất hiện hiếm của một lần vào thứ hai thất bại hoặc một thất bại khổng lồ (ví dụ, có lẽ ba điểm trên lần vào của họ trên Emini). Không còn người mua nào, nên thị trường chỉ có một hướng để đi.

Dù bạn không cần nhìn khối lượng khi quyết định liệu có đặt một lệnh hay không vì nó quá không đáng tin cậy, nó thường khổng lồ tại các điểm quay quan trọng, đặc biệt tại các đáy. Mọi lệnh đều nằm giữa một hoặc nhiều tổ chức đang mua và một hoặc nhiều đang bán. Những người mua chính tại một đáy thị trường là phe bán đang chốt lời và những phe long mới. Tại sao một công ty lại bao giờ bán tại tick đáy của một thị trường giảm? Mọi công ty dùng các chiến lược họ đã kiểm chứng cẩn thận và thấy là có lời, nhưng tất cả đều lỗ trên 30 tới 70 phần trăm các lệnh của họ. Những công ty bán tại tick đáy là những cái đang bán tại tick đáy suốt đường xuống trong đợt giảm, kiếm lời trên nhiều lần vào sớm hơn, và họ đơn giản tiếp tục dùng những chiến lược đó cho đến khi rõ rằng trend đã đảo chiều. Vậy, đúng, họ lỗ trên short đó tại tick đáy cuối cùng của đợt giảm, nhưng kiếm đủ từ tất cả các short sớm hơn để kết thúc có lời. Cũng có các công ty HFT (high-frequency trading — giao dịch tần suất cao) sẽ scalp cho thậm chí một tick đơn lẻ ngay xuống tới tick đáy của đợt giảm. Hãy nhớ, đáy luôn nằm tại một mức hỗ trợ, và nhiều công ty HFT sẽ short một hoặc hai tick trên hỗ trợ để cố bắt tick cuối cùng đó, nếu hệ thống của họ cho thấy đây là một chiến lược có lời. Các tổ chức khác bán như một phần của một hedge (phòng hộ) trên một thị trường khác (cổ phiếu, quyền chọn, trái phiếu, tiền tệ, v.v.) vì họ nhận thấy rằng tỷ lệ rủi ro/phần thưởng của họ tốt hơn nếu họ đặt hedge. Khối lượng không đến từ các trader cá nhân nhỏ, vì họ chịu trách nhiệm cho ít hơn 5 phần trăm khối lượng tại các điểm quay lớn. Đảo chiều tại một overshoot xảy ra vì nó là một phần ăn sâu đến vậy trong tâm lý giao dịch tổ chức đến mức nó phải xảy ra. Ngay cả nếu các tổ chức không nhìn biểu đồ, họ sẽ có một tiêu chí khác nào đó nói với họ rằng thị trường đã đi quá xa và đã đến lúc thoát hoặc đảo chiều, và điều này sẽ luôn trùng với những gì những trader price action đang thấy. Hãy nhớ, price action là dấu chân không thể tránh khỏi của những gì đang xảy ra với giá khi một số lượng khổng lồ những người thông minh đang độc lập cố kiếm nhiều tiền nhất họ có thể trên thị trường. Trong một thị trường lớn, price action không thể bị thao túng và sẽ luôn về cơ bản giống nhau.

Một nhận xét nhỏ cuối cùng là độ dốc của final flag (cờ cuối) của một trend thường cung cấp một xấp xỉ độ dốc của trend mới. Điều này có giá trị hạn chế đối với một trader vì sẽ có các yếu tố khác quan trọng hơn nhiều liên quan đến quyết định dẫn tới việc đặt một lệnh, nhưng đó là một nhận xét thú vị.

[Figure 14.1]

HÌNH 14.1 Test một Trend Channel Line

Một trend channel line chỉ theo hướng của trend nhưng nằm ở phía đối diện của trend so với trend line. Hãy kéo dài nó sang phải và theo dõi giá hành xử thế nào khi nó xuyên qua channel line. Nó đảo chiều hay trend tăng tốc, bỏ qua đường?

Trend channel line thường được vẽ theo một trong hai cách. Cách thứ nhất là vẽ nó như một đường song song (các đường đứt trong Hình 14.1) của một trend line (các đường liền), kéo nó sang phía đối diện của hành động, và đặt nó để chạm một điểm swing nằm giữa hai bar được dùng để tạo trend line. Hãy chọn điểm sẽ dẫn tới tất cả các bar giữa trend line và channel line được chứa giữa các đường. Loại thứ hai (các đường chấm trong Hình 14.1) của một trend channel line được vẽ xuyên các điểm swing và độc lập với bất kỳ trend line nào. Bạn cũng có thể đơn giản vẽ một đường khớp tốt nhất, nhưng những cái này thường không hữu ích trong giao dịch.

[Figure 14.2]

HÌNH 14.2 Độ dốc của Final Flag

Độ dốc của final flag của trend tăng cung cấp hướng cho trend giảm tiếp theo trong Hình 14.2. Một trend line hồi quy tuyến tính được vẽ giữa bar 1 và 2 trở thành một bear trend channel line thô cho đợt bán tháo kéo dài vào ngày tiếp theo. Có thể nó đã góp phần vào việc mua tại bar 7, nhưng bar 7 là một lần mua đơn giản dựa trên phá trend line được vẽ trên giờ giao dịch đầu tiên, và nỗ lực thứ hai để đảo chiều breakout dưới đáy bar 5 lúc mở cửa. Thường tốt hơn nhiều khi đặt lệnh dựa trên price action gần nhất nếu nó cung cấp một lý do cho một lệnh hơn là nhìn lại 30 hoặc nhiều bar.

Nhìn lại, trend tăng về hiệu quả kết thúc tại bar 1, dù thị trường tạo một higher high (đỉnh cao hơn) sau bar 2. Nhịp xuống tới bar 2 là chân giảm đầu tiên trong bear channel.

Thảo luận sâu hơn về biểu đồ này

Thị trường đang ở trong một bear channel trong Hình 14.2 trong vài giờ cuối của hôm qua, nên tỷ lệ của một nỗ lực đầu tiên thành công để đảo chiều lên không lớn. Breakout dưới trend channel line đảo chiều lên với bar đầu tiên của ngày, vốn là một bull trend bar (nến xu hướng tăng), nhưng breakout thất bại chỉ đi vài bar trước khi thiết lập một breakout pullback (nhịp hồi sau phá vỡ) short.

[Figure 14.3]

HÌNH 14.3 Trend Channel Line kéo dài

Trong Hình 14.3, trend line từ bar 2 và 3 được dùng để tạo một đường song song được kéo tới bar 1 và kéo dài sang phải. Trend channel line này không bị xuyên bởi bar 6. Ngoài ra, nó được neo vào bar 1, vốn không nằm giữa bar 2 và 3 (các bar được dùng để tạo trend line ban đầu). Tuy nhiên, trader luôn nên nhìn mọi khả năng. Nếu đã có một xuyên qua và đảo chiều, khả năng của một rally hai chân khỏi đáy bar 5 sẽ đã được cải thiện.

Trend channel line đơn giản được tạo từ các đáy bar 1 và 5 bị xuyên bởi bar 6, nhưng đây không phải một trend line lý tưởng để dùng như cơ sở cho một lệnh countertrend vì bar 1 và 5 nằm xa nhau và bar 5 và 6 nằm gần nhau. Trend line hoạt động tốt nhất khi chúng được test bởi một chân thứ ba. Ở đây, bar 5 và 6 về bản chất vẫn là một phần của cùng một chân (ba cú đẩy xuống, bar 4, 5, và 6). Lệnh vẫn đáng lấy vì bar 6 nhỏ, nên tỷ lệ rủi ro/phần thưởng tốt. Đây cũng là một mô hình shrinking stair (bậc thang co lại) xuống (được thảo luận sau, nhưng nó là một chuỗi các lower low (đáy thấp hơn) nơi mỗi breakout kế tiếp nhỏ hơn cái trước), cho thấy động lượng giảm đang suy yếu và hỗ trợ một long.

Thảo luận sâu hơn về biểu đồ này

Gap down lớn trong Hình 14.3 là một breakout, như tất cả gap lớn đều vậy, và ngày bắt đầu như một ngày trend from the open (xu hướng từ lúc mở cửa) giảm. Opening range (biên độ mở cửa) nhỏ đưa thị trường vào breakout mode (chế độ phá vỡ — sẵn sàng đi theo hướng nào cũng được), và có một bear breakout bar lớn. Tuy nhiên, một bear trend bar (nến xu hướng giảm) lớn bất thường hình thành sau khi một trend giảm đã đi một chặng dài thường là một sell climax (đáy cực đoan bán) sẽ được theo sau bởi ít nhất một điều chỉnh đi ngang tới lên hai chân kéo dài ít nhất 10 bar. Bar 1 là một bull reversal bar (nến đảo chiều tăng) mạnh thiết lập long breakout thất bại. Có một điều chỉnh đi ngang hai chân kết thúc với breakout thất bại bar 3 của một tight trading range (vùng đi ngang chặt), và nó tạo thành một double top (đỉnh đôi) xấp xỉ với bar 2. Dù hầu hết giao dịch đi ngang, ngày vẫn mở gần đỉnh của nó và đóng gần đáy của nó. Đây là một ngày trending trading range (vùng đi ngang đang trending) với các trading range trên và dưới.