CHƯƠNG 12 — Sự tiến hóa của mô hình

Quan trọng là nhớ rằng bar hiện tại luôn có thể là sự bắt đầu của một nhịp lớn theo một trong hai hướng, và bạn phải theo dõi cẩn thận khi price action (hành động giá) diễn ra để xem liệu một mô hình có đang thay đổi thành thứ gì đó sẽ dẫn tới một lệnh theo hướng ngược lại hay không. Các mô hình thường xuyên biến hình thành các mô hình khác hoặc tiến hóa thành các mô hình lớn hơn, và cả hai đều có thể dẫn tới các lệnh cùng hướng hoặc hướng ngược lại. Hầu hết thời gian, nếu bạn đọc price action đúng, mô hình ban đầu sẽ cung cấp ít nhất lợi nhuận của một scalper (người scalp — chốt lời nhanh). Tương tự, mô hình lớn hơn cũng vậy. Không quan trọng liệu bạn gắn nhãn mô hình lớn hơn như một phiên bản mở rộng của mô hình ban đầu. Tên gọi không bao giờ quan trọng. Chỉ cần chắc chắn rằng bạn đọc đúng những gì đang ở trước mặt bạn và đặt lệnh, bỏ qua mô hình đã hoàn thành vài bar trước.

Ví dụ phổ biến nhất của một mô hình biến hình là một thất bại, nơi một mô hình thất bại trong việc mang lại lợi nhuận của một scalper rồi đảo chiều thành một tín hiệu theo hướng kia. Điều này bẫy trader vào phía sai của thị trường, và khi những trader này bị buộc phải thoát với lỗ, họ rồi sẽ cung cấp nhiên liệu sẽ đẩy thị trường tới ít nhất lợi nhuận của một scalper theo hướng ngược lại. Điều này có thể xảy ra với bất kỳ mô hình nào, vì tất cả đều có thể thất bại. Nếu thất bại chỉ đi ngang trong một số bar rồi một mô hình mới phát triển, hợp lý hơn khi đơn giản xem mô hình mới như độc lập với cái đầu tiên. Bỏ qua cái đầu tiên vì sẽ không còn nhiều trader bị bẫy còn lại sẽ đẩy thị trường khi họ bị buộc phải thoát với lỗ.

Dù tại thời điểm này không quan trọng phải quen với tất cả các mô hình trong sách, ở các chương sau bạn sẽ thấy các ví dụ phổ biến của sự tiến hóa mô hình. Một expanding triangle (tam giác mở rộng) đôi khi mở rộng từ năm chân thành bảy. Một micro trend line breakout (phá đường xu hướng siêu nhỏ) thường thất bại rồi có một breakout pullback (nhịp hồi sau phá vỡ). Khi một final bear flag (cờ giảm cuối) thất bại trong việc đảo chiều thị trường, nó thường biến hình thành một breakout pullback sell setup. Nó rồi thường phóng to thành một wedge reversal (đảo chiều nêm) setup, hoặc thành một trading range (vùng đi ngang) lớn hơn thường trở thành một final flag (cờ cuối) lớn hơn. Một mô hình trend bull spike and channel (spike tăng rồi kênh) thường tiến hóa thành một trading range rồi một double bottom bull flag (cờ tăng đáy đôi). Trong giờ đầu tiên, các double top bear flag (cờ giảm đỉnh đôi) thường tiến hóa thành các double bottom bull flag và ngược lại. Nếu bạn đang giao dịch quyết liệt thị trường đang xét, bạn nên tìm cách lấy cả hai lần vào, và swing (nắm sóng) một phần chúng, vì một nhịp lớn phổ biến từ cái thứ nhất hoặc thứ hai trong các mô hình này.

[Figure 12.1]

HÌNH 12.1 Các Setup có thể tiến hóa thành những mô hình phức tạp hơn

Các mô hình đáng tin cậy thất bại khoảng 40 phần trăm thời gian và thường tiến hóa thành những mô hình lớn hơn thiết lập các lần vào theo một trong hai hướng. Hình 12.1 là EWZ 5 phút, vốn là iShares MSCI Brazil Index Fund. Ở đây, low 2 (lần vào short sau chân hồi thứ hai) short setup dưới bar 2 thất bại nhưng mô hình tiến hóa thành một wedge top (đỉnh nêm) lớn hơn với lần vào dưới bar theo sau bar 3.

Low 2 bear flag (cờ giảm) bar 19 tiến hóa thành một low 2 short setup phức tạp hơn dưới đảo chiều hai bar bar 21. Cú đẩy lên đầu tiên là bar 18.

Thảo luận sâu hơn về biểu đồ này

High 2 (lần vào long sau chân hồi thứ hai) sau bar 6 trong Hình 12.1 tiến hóa thành một wedge bull flag (cờ tăng dạng nêm) trên bar 8 tại đường trung bình động. Nó cũng là một spike and channel giảm nơi bar 8 là cú đẩy thứ ba xuống trong channel, vốn thường là sự kết thúc của channel.

Low 2 tại bar 10 nhiều khả năng sẽ thất bại vì spike (nhịp tăng/giảm đột ngột) lên tới bar 9 mạnh. Lần vào low 1 là hai bar trước bar 10. Mô hình trở thành một low 2 thất bại mua tại bar 11 rồi một spike and channel top tại bar 12, nơi channel kết thúc ở cú đẩy thứ ba lên, điều phổ biến.

High 2 bar 15 thất bại và mô hình biến thành nỗ lực thứ hai để đảo chiều xuống tại một đỉnh mới của ngày. Lần vào nằm dưới entry bar (nến vào lệnh) high 2 theo sau bar 15.

[Figure 12.2]

HÌNH 12.2 Breakout Mode trong giờ đầu tiên

Trong giờ đầu tiên, phổ biến khi thấy cả một double top (đỉnh đôi) lẫn một double bottom (đáy đôi), đưa thị trường vào breakout mode (chế độ phá vỡ — sẵn sàng đi theo hướng nào cũng được). Trong Hình 12.2, double top trên GS tiến hóa thành một double bottom bull flag. Đây là một mô hình phổ biến, và bạn nên lấy cả hai lần vào (short dưới bar 4 rồi đi long trên bar 5) và swing một phần vì một nhịp lớn thường theo sau cái thứ nhất hoặc cái thứ hai trong các mô hình. Hãy nhớ, một cực đoan thường hình thành trong giờ đầu tiên, nghĩa là thị trường rồi thường sẽ đi ra xa mức giá đó trong phần lớn vài giờ tiếp theo, và có thể cả ngày nếu ngày trở thành một ngày trend. Ở đây, GS có một gap down (mở cửa gap xuống) lớn phá dưới một trend channel line (đường kênh xu hướng) từ hôm qua và đảo chiều lên trên bar đầu tiên của ngày. Thị trường tạo thành một low 2 và một double top bear flag tại đường trung bình động đang giảm tại bar 4, chỉ để đảo chiều lên tại double bottom bull flag bar 5. Thị trường rồi chạy lên $3 tới đỉnh của ngày tại bar 6.

Thảo luận sâu hơn về biểu đồ này

Các lần mở cửa gap lớn thường dẫn tới các ngày trend theo một trong hai hướng. Với ba bar đầu tiên mạnh lên trong Hình 12.2, một trend tăng nhiều khả năng hơn, đặc biệt sau một đảo chiều lên từ việc overshoot (vượt quá) bear trend channel (kênh xu hướng giảm) từ hôm qua. Tuy nhiên, trend giảm cố khẳng định lại tại đường trung bình động nhưng khi thị trường đi xuống tới bar 5, nó lại tìm thấy những phe mua mạnh trong vùng đáy của bar 3. Nỗ lực thứ hai tại bar 4 để tạo một ngày trend giảm thất bại, và thị trường rồi tiến hành tạo một bull channel (kênh tăng) một khi nỗ lực thứ hai tại bar 5 để tạo đáy thành công. Thị trường có các bull spike lên tới bar 2 và bar 4 và các bear spike xuống tới bar 3 và bar 5. Điều này thường dẫn tới một trading range khi phe mua và phe bán tiếp tục giao dịch trong nỗ lực tạo một channel theo hướng của họ. Ở đây, thị trường tạo thành một bull spike năm bar rất mạnh lên từ bar 5 rồi một channel ba cú đẩy lên tới bar 6. Một số trader sẽ nhìn biểu đồ này và nói rằng nhịp lên tới bar 2 là một spike và trading range tới bar 5 là một pullback dẫn tới một channel lên tới bar 6. Những trader khác sẽ nói rằng spike lên từ bar 5 là đặc tính chiếm ưu thế của ngày và rằng bull channel bắt đầu một khi bull spike năm bar đó kết thúc. Không có một câu trả lời rõ ràng duy nhất và cả hai trader đều có cách diễn giải hợp lệ. Điều quan trọng là thấy rằng các bull spike lên từ bar 1 và bar 5 mạnh hơn các bear spike xuống từ bar 2 và bar 4, và vì vậy tỷ lệ nghiêng về một bull channel. Đây có thể đã là một ngày trend from the open tăng nhưng thay vào đó trở thành một ngày trending trading range (vùng đi ngang đang trending). Bar 7 test xuống vào trading range thấp hơn rồi đảo chiều lên vào lúc đóng cửa, gần đỉnh của trading range cao hơn.