Chuyển tới nội dung chính

CHƯƠNG 3: BREAKOUT (PHÁ VỠ), TRADING RANGE (VÙNG ĐI NGANG), TEST (KIỂM ĐỊNH) VÀ REVERSAL (ĐẢO CHIỀU)

1. Bản chất của thị trường: Xu hướng hay Đi ngang?​

Trên biểu đồ, một cây nến đơn lẻ có thể là một Trend bar hoặc một Trading range bar. Tương tự như vậy, bất kỳ đoạn thị trường nào cũng có thể được chia thành hai trạng thái:

  1. Có xu hướng (Trending): Thị trường đi một chiều. Phe mua hoặc phe bán nắm quyền kiểm soát áp đảo.
  2. Hai chiều (Two-way): Cả phe mua và phe bán thay phiên nhau kiểm soát thị trường ở mức độ tương đối.

💡 KHÁI NIỆM DÀNH CHO NGƯỜI MỚI

  • Trend bar (Nến xu hướng): Nến có thân dài rõ rệt, râu nến ngắn, giá mở cửa và đóng cửa nằm gần hai đầu đối diện. Nến này thể hiện một phe đang áp đảo.
  • Trading range bar (Nến đi ngang): Nến có thân nhỏ, râu nến dài ở cả hai đầu, giá mở cửa và đóng cửa gần nhau. Nến này thể hiện sự do dự, giằng co.
  • Trading range (Vùng đi ngang): Vùng giá dao động lên xuống giữa một vùng hỗ trợ và kháng cự, chưa bên nào thắng thế hoàn toàn.
  • Breakout (Cú phá vỡ): Hiện tượng giá vượt qua một ngưỡng cản quan trọng (đỉnh, đáy, đường xu hướng hoặc biên vùng đi ngang) để bắt đầu một nhịp đi mới.
  • Spike (Nhịp phóng giá mạnh): Một hoặc một vài nến lớn liên tiếp tăng hoặc giảm dốc đứng, giá phóng vụt đi rất nhanh.

Cú phá vỡ (Breakout) tạo ra xu hướng​

  • Khi thị trường Breakout khỏi một Trading range để tạo thành một xu hướng, bạn thường sẽ thấy một Trend bar.
  • Nến này có thể nhỏ hoặc lớn.
  • Nối tiếp sau nó là nhiều nến cùng chiều xu hướng (Trending bars).
  • Giá lúc này tạo thành một cú Spike phóng mạnh ra xa khỏi Trading range.

Kỹ năng sống còn của Trader​

  • Bạn cần phải phân biệt được đâu là một Breakout thành công và đâu là một Breakout thất bại (đảo chiều).
  • Câu hỏi quan trọng cần trả lời là: Liệu cú Breakout này sẽ dẫn đến một nhịp sóng dài (Swing) tiếp tục theo hướng phá vỡ, hay nó sẽ quay đầu đi theo hướng ngược lại?
  • Chủ đề này sẽ được tác giả thảo luận rất chi tiết trong cuốn sách thứ hai.

Khoảng trống giá (Gap) và nến xu hướng​

  • Ở các thị trường giao dịch mỏng (thanh khoản thấp), một cú Breakout có thể xuất hiện dưới dạng một Gap thay vì một Trend bar.
  • Vì lý do này, bạn nên xem một cây Trend bar bản chất cũng tương đương như một khoảng trống giá Gap.
  • Chi tiết về điều này cũng sẽ được thảo luận kỹ trong cuốn sách thứ hai.

2. Quá trình chuyển từ Spike sang Channel (Kênh giá)​

💡 KHÁI NIỆM DÀNH CHO NGƯỜI MỚI

  • Pullback (Nhịp hồi): Một nhịp điều chỉnh ngắn đi ngược lại xu hướng chính trước khi xu hướng chính tiếp tục.
  • Channel (Kênh giá): Vùng giá di chuyển giữa hai đường song song dốc lên hoặc dốc xuống.
  • Trend line (Đường xu hướng): Đường nối các đáy trong xu hướng tăng hoặc nối các đỉnh trong xu hướng giảm.
  • Trend channel line (Đường kênh xu hướng): Đường thẳng song song với Trend line, nằm ở phía đối diện của hành động giá (nối các đỉnh trong xu hướng tăng hoặc nối các đáy trong xu hướng giảm).

Khi xu hướng chậm lại​

  • Sau một cú Spike mạnh, tại một thời điểm nào đó, thị trường sẽ bắt đầu xuất hiện các nhịp Pullback.
  • Xu hướng bắt đầu chậm lại.
  • Độ dốc của đường giá trở nên thoải hơn.
  • Thị trường chuyển thành một Channel rõ ràng.
  • Lúc này, bạn có thể kẻ một Trend line và một Trend channel line.
  • Khi xu hướng tiếp diễn, bạn nên vẽ lại các đường này để bao trọn hành động giá mới hình thành.
  • Thông thường, độ dốc sẽ ngày càng thoải ra và Channel sẽ ngày càng rộng hơn.

3. Mô hình Spike and Channel (Phóng giá rồi tạo kênh)​

💡 KHÁI NIỆM DÀNH CHO NGƯỜI MỚI

  • Spike and Channel: Mô hình kinh điển gồm 2 giai đoạn: Giai đoạn 1 là giá phóng mạnh dốc đứng (Spike), giai đoạn 2 là giá tiếp tục xu hướng nhưng chậm lại trong một kênh giá (Channel).
  • Scale in: Chiến lược giải ngân từng phần, chia nhỏ vốn để vào lệnh nhiều lần tại các mức giá khác nhau thay vì vào hết một lần.
  • Cover short: Hành động mua lại vị thế để đóng lệnh bán khống, giúp chốt lời hoặc cắt lỗ.

Mô hình Spike and Channel xuất hiện mỗi ngày, ở một mức độ nào đó, trên mọi thị trường.

  • Điểm bắt đầu của Channel thường sẽ trở thành điểm khởi đầu cho một Trading range mới manh nha hình thành.

Ví dụ về một nhịp Bull Spike and Channel (Tăng vọt rồi tạo kênh tăng):​

  1. Giai đoạn Spike: Thị trường có một cú Spike tăng (một cú Breakout đi lên) kéo dài vài cây nến.
  2. Xuất hiện nhịp hồi: Tiếp theo, thị trường xuất hiện một nhịp Pullback.
  3. Chuyển thành Channel:
    • Khi nhịp Pullback này kết thúc, xu hướng tăng tiếp tục.
    • Nhưng giá không còn tăng gần như thẳng đứng như cú Spike ban đầu nữa.
    • Thị trường chuyển động trong một Channel.
    • Bên trong Channel, các cây nến bắt đầu chồng lấn lên nhau nhiều hơn.
    • Có nhiều nhịp Pullback nhỏ hơn.
    • Xuất hiện nhiều nến có đuôi râu dài hơn.
    • Bắt đầu có sự xuất hiện của một vài cây nến giảm (Bear trend bar).

Đáy Channel sẽ bị kiểm định (Test)​

  • Đáy của giai đoạn Channel thường sẽ được thị trường quay lại kiểm định (Test) trong vòng 1 đến 2 ngày.
  • Khi nhịp Pullback lớn bắt đầu và thị trường giảm dần về phía điểm bắt đầu của Channel, các trader sẽ nghi ngờ rằng một Trading range đang hình thành. Và họ đã đúng.
  • Các trader giao dịch theo Price Action sẽ dự đoán trước vùng Trading range này ngay khi cú Spike vừa kết thúc và Channel vừa bắt đầu.

Hành vi vào lệnh của phe Bán (Short Scalers):​

  • Một vài trader phe bán sẽ bắt đầu Scale in (vào lệnh bán khống từng phần) ngay tại nhịp Pullback đầu tiên sau cú Spike.
  • Họ tin chắc rằng đáy của Channel sớm muộn cũng sẽ bị kiểm tra lại.
  • Do đó, họ tiếp tục Scale in thêm các lệnh bán khống tại các nhịp Pullback tiếp theo, và tại đỉnh của các cây nến trước đó khi thị trường tiếp tục bò lên cao.
  • Càng về giai đoạn sau của Channel, sẽ càng có nhiều phe bán tham gia Scale in bán phía trên các cây nến.

Cách phe Bán thoát lệnh và hệ quả mở rộng Trading range:​

  • Khi thị trường cuối cùng cũng quay đầu giảm thành một nhịp Pullback lớn hơn để kiểm tra lại đáy của Channel:
    • Phe bán sẽ đóng toàn bộ các vị thế bán khống của họ.
    • Các lệnh bán vào sau ở mức giá cao sẽ có lợi nhuận.
    • Lệnh bán vào đầu tiên ở mức giá thấp sẽ hòa vốn (Breakeven).
  • Khi thị trường về gần đáy Channel, rất nhiều trader sẽ đóng lệnh bán khống (Cover short). Việc đóng lệnh bán đồng nghĩa với việc họ phải bấm lệnh MUA.
  • Cùng lúc đó, phe mua ban đầu cũng quay lại mua ngay tại nơi họ từng mua trước đây (chính là đáy của nhịp Pullback đầu tiên sau cú Spike tăng).
  • Lực mua từ hai nguồn này (phe mua mới + phe bán chốt lời) sẽ đẩy giá bật tăng trở lại một lần nữa.
  • Vùng Trading range chính thức mở rộng ra.
  • Sau cú nảy này, hiệu ứng của mô hình Spike and Channel đã kết thúc hoàn toàn. Các trader sẽ bắt đầu tìm kiếm những mô hình giá khác.

4. Bản chất của Channel: Cờ tăng và Cờ giảm​

💡 KHÁI NIỆM DÀNH CHO NGƯỜI MỚI

  • Bear flag (Cờ giảm): Một mô hình đi ngang hoặc hồi phục chếch lên tạm thời trong một xu hướng giảm, sau đó giá thường phá vỡ xuống dưới để tiếp tục xu hướng giảm.
  • Bull flag (Cờ tăng): Một mô hình đi ngang hoặc điều chỉnh chếch xuống tạm thời trong một xu hướng tăng, sau đó giá thường phá vỡ lên trên để tiếp tục xu hướng tăng.
  • Vì các kênh giá (Channel) cuối cùng hầu như đều bị giá điều chỉnh quay lại thoái lui hoàn toàn, nên bạn rất nên:
    • Coi mọi kênh giá tăng (Bull channel) như một lá Bear flag tiềm năng.
    • Coi mọi kênh giá giảm (Bear channel) như một lá Bull flag tiềm năng.
  • Trường hợp xu hướng rất mạnh:
    • Cú phá vỡ khỏi kênh giá có thể chỉ đi ngang, sau đó thị trường tiếp tục xu hướng cũ.
  • Trường hợp hiếm gặp (Xu hướng tăng tốc mạnh):
    • Rất hiếm khi một cú Breakout lại phá qua đường biên ngoài theo hướng của xu hướng hiện tại và tăng tốc dốc đứng.
    • Ví dụ: Nếu có một Bull spike rồi đến một Bull channel, rất hiếm khi giá lại Breakout lên trên đường Trend channel line để xu hướng tăng tiếp tục tăng tốc mạnh hơn.
    • Thông thường, một cú rướn phá vỡ như vậy sẽ thất bại trong vòng khoảng 5 cây nến, sau đó thị trường sẽ đảo chiều đi xuống.

5. Mối quan hệ giữa Trading Range và Đảo chiều (Reversal)​

  • Hầu hết các vùng Trading range trên khung thời gian nhỏ bản chất chỉ là những lá cờ (Flag) trên biểu đồ khung thời gian lớn hơn.
  • Đa phần các Trading range cuối cùng sẽ Breakout theo hướng của xu hướng trước đó.
  • Tuy nhiên, gần như mọi cú đảo chiều xu hướng đều bắt đầu từ một Trading range.
  • Nội dung cốt lõi này sẽ được tác giả thảo luận rất sâu trong phần nói về Đảo chiều ở cuốn sách thứ ba.

6. Khái niệm về Test (Kiểm định)​

💡 KHÁI NIỆM DÀNH CHO NGƯỜI MỚI

  • Test (Kiểm định): Hành động giá quay trở lại một mức giá quan trọng trong quá khứ để xem tại đó có xuất hiện lực cản (hỗ trợ/kháng cự) hay không.
  • Measured move: Mục tiêu giá được tính toán dựa trên chiều dài của nhịp sóng trước đó hoặc chiều cao của vùng tích lũy chiếu ra.
  • Signal bar (Nến tín hiệu): Cây nến cho tín hiệu thiết lập vào lệnh (Setup).
  • Entry bar (Nến vào lệnh): Cây nến ngay sau nến tín hiệu, nơi lệnh của trader thực sự được khớp.

Một cú Test xảy ra khi thị trường quay trở lại một vùng hỗ trợ hoặc kháng cự trước đó. Vùng cản đó có thể là:

  • Một đường xu hướng (Trend line).
  • Một đường kênh xu hướng (Trend channel line).
  • Một mục tiêu đo lường động lượng (Measured move).
  • Một đỉnh hoặc đáy sóng trước đó (Swing high / Swing low).
  • Đáy của một cây nến vào lệnh mua (Bull entry bar), hoặc đỉnh của một cây nến vào lệnh bán (Bear entry bar).
  • Đỉnh của một cây nến tín hiệu mua (Bull signal bar), hoặc đáy của một cây nến tín hiệu bán (Bear signal bar).
  • Các mức giá của ngày hôm qua: Giá đỉnh, giá đáy, giá đóng cửa, hoặc giá mở cửa.

Trader thường đặt lệnh dựa trên hành vi phản ứng của giá tại lần Test đó.

Ví dụ về tâm lý hai phe tại vùng Test đỉnh cũ:​

Giả sử thị trường đã tạo một đỉnh, sau đó Pullback giảm xuống, rồi lại tăng bật lên đỉnh cũ đó:

  • Phe Mua: Muốn thấy một cú Breakout vượt đỉnh thật mạnh mẽ.
    • Nếu thấy cú phá vỡ có vẻ đang thành công, họ có thể đặt lệnh mua tại mức giá trên đỉnh cũ 1 tick.
    • Hoặc họ kiên nhẫn chờ một nhịp Pullback từ cú phá vỡ đó, rồi mới mua tại mức giá trên đỉnh của cây nến trước đó 1 tick, với kỳ vọng đà bứt phá sẽ tiếp tục.
  • Phe Bán: Tìm kiếm một tín hiệu đảo chiều.
    • Nếu nhịp tăng lên đỉnh cũ bị yếu dần, thiếu động lượng, và thị trường xuất hiện một cây nến đảo chiều (Reversal bar) quanh đỉnh cũ, phe bán sẽ đặt lệnh bán khống (Short) ở ngay phía dưới cây nến đảo chiều đó.
    • Phe bán không bận tâm việc cú Test đó tạo thành một đỉnh cao hơn (Higher high), mô hình hai đỉnh (Double top), hay một đỉnh thấp hơn (Lower high).
    • Điều duy nhất họ quan tâm là: Thị trường từ chối các mức giá cao ở vùng này. Sự từ chối đó xác nhận quan điểm của họ rằng giá ở đây đã quá đắt.

7. Định nghĩa bản chất của Đảo chiều (Reversal)​

💡 KHÁI NIỆM DÀNH CHO NGƯỜI MỚI

  • Reversal (Đảo chiều): Sự thay đổi trạng thái từ xu hướng này sang xu hướng đối lập.
  • Inertia (Quán tính thị trường): Xu hướng giá có khuynh hướng tiếp tục duy trì trạng thái hiện tại của nó và chống lại sự thay đổi.
  • Swing trade: Giao dịch nắm giữ vị thế theo một con sóng dài đủ lớn để thu về một khoản lợi nhuận đáng kể.
  • Hiểu theo nghĩa rộng: Đảo chiều là sự thay đổi từ một kiểu hành vi thị trường này sang một kiểu hành vi hoàn toàn đối lập.
  • Cách hiểu thông thường: Mọi người thường dùng từ đảo chiều để chỉ việc thị trường chuyển từ xu hướng tăng sang xu hướng giảm, hoặc từ xu hướng giảm sang xu hướng tăng.
  • Góc nhìn Price Action:
    • Hành vi đi ngang (Trading range) hoàn toàn đối lập với hành vi có xu hướng (Trending).
    • Do đó, khi một xu hướng bị theo sau bởi một Trading range, hành vi của thị trường thực chất đã đảo chiều.
    • Ngược lại, khi một Trading range biến thành một xu hướng, hành vi của thị trường cũng đã đảo chiều. Nhưng người ta lại gọi sự thay đổi này là một Breakout.
    • Không ai gọi cú Breakout đó là đảo chiều cả, dù về mặt kỹ thuật, nó đang đảo chiều trạng thái giao dịch hai chiều thành trạng thái giao dịch một chiều.

8. Quán tính thị trường (Inertia) và vì sao hầu hết nỗ lực đảo chiều đều thất bại​

  • Đa số các trader nghĩ rằng hễ đảo chiều là thị trường phải chuyển ngay từ xu hướng tăng sang xu hướng giảm (hoặc ngược lại).
  • Nhưng thực tế: Hầu hết các nỗ lực đảo chiều đều thất bại trong việc tạo ra xu hướng ngược lại. Thay vào đó, chúng chỉ trở thành một sự chuyển tiếp tạm thời từ xu hướng sang một Trading range.
  • Thị trường có tính quán tính (Inertia) cực kỳ lớn. Nó có sức kháng cự rất mạnh đối với sự thay đổi.

Quá trình một xu hướng tăng bị bẻ gãy:​

  1. Khi xu hướng tăng đang mạnh, nó sẽ chống lại mọi nỗ lực thay đổi. Gần như mọi nỗ lực đảo chiều đi xuống đều sẽ kết thúc dưới dạng một lá cờ tăng (Bull flag), rồi sau đó xu hướng tăng lại tiếp diễn.
  2. Càng về sau, các lá cờ tăng (Bull flag) kế tiếp nhau thường có xu hướng ngày càng lớn dần ra.
  3. Lý do: Khi giá tạo các đỉnh cao mới, phe mua bắt đầu lo ngại và muốn chốt lời, họ bớt mặn mà với việc mua đuổi giá cao. Trong khi đó, phe bán lại bắt đầu trở nên ngày càng quyết liệt hơn.
  4. Đến một thời điểm nào đó, phe bán sẽ hoàn toàn áp đảo phe mua. Vùng Trading range sẽ bị phá vỡ xuống dưới, và một xu hướng giảm thực sự mới chính thức bắt đầu.
  5. Tuy nhiên, kết cục này thường chỉ xảy ra sau khi thị trường đã trải qua nhiều nỗ lực đảo chiều thất bại trước đó — những nỗ lực đã tạo ra các lá cờ tăng ngày càng to dần, nơi phe mua từng áp đảo phe bán và dập tắt các nỗ lực giảm giá.

Lời khuyên giao dịch với các cú đảo chiều:​

  • Mặc dù phần lớn các cú đảo chiều chỉ dẫn tới một Trading range, nhưng bước giá chuyển động thường cũng đủ rộng để bạn thực hiện một lệnh Swing trade sinh lời đáng kể.
  • Ngay cả khi một xu hướng đối lập thực sự được hình thành sau đó, bạn vẫn nên chủ động chốt lời ít nhất một phần vị thế tại các mục tiêu giá hợp lý đầu tiên. Làm vậy để phòng ngừa rủi ro cú đảo chiều đó rốt cuộc chỉ tạo ra một vùng đi ngang thông thường (điều rất hay xảy ra).

9. Hình thái của đảo chiều thay đổi tùy theo khung thời gian​

💡 KHÁI NIỆM DÀNH CHO NGƯỜI MỚI

  • Buy climax (Đỉnh mua cực đại / Cao trào mua): Đợt mua vào điên cuồng, dốc đứng ở giai đoạn cuối xu hướng tăng, báo hiệu thị trường đã cạn kiệt lực mua và sắp đảo chiều hoặc đi ngang.

Một mô hình đảo chiều sẽ có vẻ ngoài rất khác nhau tùy thuộc vào khung thời gian mà bạn đang quan sát:

Khung thời gianHình thái hiển thị của cùng một cú đảo chiều
Biểu đồ Tháng (Monthly)Một cây nến đảo chiều giảm lớn (Bear reversal bar).
Biểu đồ Tuần (Weekly)Mô hình đảo chiều gồm 2 cây nến (Two-bar reversal).
Biểu đồ Ngày (Daily)1. Một cú Bull spike gồm 3 nến tăng (chính là một Buy climax).
2. Tiếp theo là một Trading range kéo dài 10 ngày.
3. Cuối cùng là một cú phá vỡ giảm gồm 2 nến (Two-bar bear breakout).
  • Bạn đang dùng biểu đồ khung thời gian nào không quan trọng, miễn là bạn nhận diện được mô hình đó chính là một cú đảo chiều.
  • Tất cả các biến thể biểu hiện trên đều cùng mang bản chất là mô hình đảo chiều.

10. Phân tích chi tiết Biểu đồ Emini 5 phút (Hình 3.1)​

[Figure 3.1]

HÌNH 3.1: Breakout, Trading Range và Test​

Biểu đồ Emini khung thời gian 5 phút trong Hình 3.1 cho thấy các ví dụ thực tế về Breakout, Trading range và Test:

  • Mọi con sóng (Swing) đều là một cú Test của một mốc nào đó, cho dù phần lớn trader không nhìn ra mức giá đang được kiểm định là gì.
  • Nhiều cú Test bắt nguồn từ hành động giá trên các khung thời gian khác hoặc các loại biểu đồ khác:
    • Chúng bao gồm các lần kiểm tra lại các loại đường trung bình động (Moving averages) khác nhau.
    • Các dải bao quanh giá (Bands).
    • Các mức thoái lui Fibonacci.
    • Các điểm xoay trục (Pivots).
    • Và vô số các chỉ báo kỹ thuật khác.

Diễn biến từng nến trên biểu đồ:​

  • Tại đáy đầu ngày:

    • Thị trường đã Test lại đáy của ngày hôm qua.
    • Cú phá vỡ đáy này bị thất bại, tạo thành một đáy thấp hơn (Lower low).
    • Giá lập tức đảo chiều tăng rất mạnh trong một cú Spike dốc đứng kéo dài đến Nến 4.
    • Mọi cú phá vỡ (dù thành công hay thất bại) cuối cùng đều sẽ được theo sau bởi một Trading range, đúng như những gì đã diễn ra ở đây.
    • Một cú Breakout thất bại tạo đáy mới cho thấy cả phe mua và phe bán đều đồng thuận rằng: Mức giá này đã quá thấp. Phe bán sẽ chốt lời và không muốn bán nhiều ở vùng giá thấp này nữa. Trong khi đó phe mua sẽ liên tục mua mạnh tay cho đến khi cả hai bên tin rằng thị trường đã đạt đến một vùng cân bằng giá trị mới — chính là một Trading range.

  • Nến 1 (Bar 1):

    • Là cây nến tín hiệu (Signal bar) cho đợt bán tháo ngay lúc mở cửa.
    • Nếu phe bán thực sự vẫn còn nắm quyền kiểm soát, thị trường lẽ ra không bao giờ được phép tăng vượt lên trên đỉnh của cây nến này.

  • Nến 4 (Bar 4):

    • Tạo một đỉnh cao hơn (Higher high) để Test lại đỉnh của Nến 1.
    • Động lượng tăng lúc này mạnh đến mức thị trường nhiều khả năng sẽ còn phải tăng lên kiểm định đỉnh ít nhất thêm một lần nữa trước khi phe mua chịu từ bỏ cuộc chơi.
    • Mô hình hai đỉnh (Double top — lưu ý là đỉnh đôi hay đáy đôi ngoài đời thực rất hiếm khi bằng nhau một cách tuyệt đối) ở đây chỉ tạo ra được một nhịp Pullback ngắn ngủi đúng 1 cây nến, sau đó cú phá vỡ vượt lên đỉnh Nến 1 đã thành công.

  • Nến 5 (Bar 5):

    • Đã quay lại Test đỉnh của cây nến tín hiệu Nến 2 và tạo thành một đáy cao hơn (Higher low).

  • Ý nghĩa của cú Spike từ Nến 2:

    • Bạn nên coi mọi chuyển động giá dốc đứng và mọi cú đảo chiều mạnh đều là một cú Breakout khỏi một ngưỡng nào đó.
    • Việc bạn nhìn nhận nhịp tăng mạnh từ Nến 2 là cú phá vỡ đường xu hướng giảm nhỏ (Bear trend line) kẻ từ Nến 1, hay là cú phá vỡ lên trên nến đảo chiều Nến 2 đều không quan trọng.
    • Điều cốt lõi là: Trong suốt cú Spike này, toàn bộ thị trường đều đồng ý rằng mức giá trước đó quá thấp. Giá đang tăng theo xu hướng cực nhanh để tìm một vùng giá mới nơi cả phe mua và phe bán đều cảm thấy thoải mái giao dịch.

  • Từ Nến 5 đến Nến 6 (Giai đoạn hình thành Channel):

    • Nhịp tăng này dẫn tới một kênh giá tăng (Channel) từ Nến 5 đến Nến 6.
    • Bên trong Channel, có rất nhiều cây nến nằm chồng lấn lên thân nến đứng trước hoặc đứng sau nó.
    • Sự chồng lấn này thể hiện sự do dự của phe mua: Giá lúc này có thể sụt giảm vài tick và đi chậm lại trong vài phút trước khi nhích lên cao hơn.
    • Một số người thuộc phe mua bắt đầu chốt lời khi giá lên cao. Phe bán thì bắt đầu vào lệnh bán khống.
    • Rất nhiều người thuộc phe bán nhồi thêm vị thế (Scale in) khi thị trường tiếp tục bò lên. Tương tự, nhiều người phe mua cũng chốt lời từng phần (Scale out).
    • Kênh giá này là một nhịp tăng yếu hơn cú Spike ban đầu rất nhiều. Các kênh giá thông thường chính là điểm khởi đầu của một Trading range.
    • Đúng như dự đoán, sau đó thị trường đã thoái lui giảm trở lại đúng điểm bắt đầu của kênh giá tại Nến 7.

  • Nến 7 (Bar 7):

    • Là một đáy cao hơn (Higher low) để Test lại đáy sóng Nến 5.
    • Đây đồng thời cũng là lần Test thứ hai đối với mức giá đáy của ngày hôm qua.
    • Thị trường sau đó đã đảo chiều tăng lên từ mô hình hai đáy (Double bottom).

  • Nến 8 (Bar 8):

    • Tạo một đỉnh thấp hơn (Lower high) để Test lại đỉnh của Nến 6 và giá đóng cửa của ngày hôm qua.
    • Tại đây, giá hình thành mô hình hai đỉnh (Double top) thay vì tạo ra một cú phá vỡ đi tiếp.
    • Nó cũng Test lại đỉnh của cây nến giảm lọt lòng (Bear inside bar) nằm ngay sau Nến 6. Cây nến lọt lòng đó chính là nến tín hiệu (Signal bar) cho đợt bán tháo xảy ra sau đó.

💡 KHÁI NIỆM DÀNH CHO NGƯỜI MỚI

  • Inside bar (Nến nằm trong / Nến lọt lòng): Cây nến có toàn bộ biên độ giá (cả đỉnh và đáy) nằm hoàn toàn bên trong phạm vi đỉnh và đáy của cây nến ngay phía trước. Mô hình này thể hiện sự nén giá và do dự.
  • Nến 9 (Bar 9):
    • Cú đảo chiều giảm xuống tới Nến 9 đã Test lại đường trung bình động (Moving average).
    • Nhịp giảm này đơn giản chỉ là một nhịp Pullback sau một nỗ lực phá vỡ.
    • Đi ngay sau nó là một cú Breakout thành công để vươn lên mốc đỉnh mới trong ngày.
    • Nến 9 cũng đã kiểm tra lại mức giá kích hoạt lệnh mua (Long entry) của cây nến tăng nằm ngay sau Nến 7. Cú giảm này chỉ còn cách điểm dừng lỗ hòa vốn (Breakeven stop) của phe mua đúng 1 tick là chạm, nhưng nó đã không chạm tới.
    • Quy luật: Khi phe mua đủ khỏe để bảo vệ và ngăn chặn không cho mức dừng lỗ hòa vốn của mình bị chạm tới, điều đó cho thấy phe mua đang rất mạnh, và thị trường sau đó thường sẽ chinh phục một đỉnh cao mới.

11. Thảo luận sâu hơn về Biểu đồ Hình 3.1​

Ghi chú tra cứu hình ảnh: Khi phần phân tích biểu đồ kéo dài qua nhiều trang sách, bạn có thể truy cập vào website của nhà xuất bản John Wiley & Sons tại đường dẫn: www.wiley.com/go/tradingtrends để xem trực tiếp hoặc in biểu đồ ra giấy. Việc này giúp bạn vừa đọc phần mô tả trong sách vừa đối chiếu biểu đồ một cách thuận tiện mà không cần phải lật trang qua lại liên tục.

Phân tích chi tiết hành động giá bổ sung:​

  • Nến 3 (Bar 3):

    • Là một cây nến xu hướng tăng lớn (Bull trend bar). Nó đánh dấu sự khởi đầu của một xu hướng tăng.
    • Bạn nên nhìn nhận cây nến này như một cú Breakout và bản thân nó đóng vai trò như một khoảng trống phá vỡ (Breakout gap).

  • Diễn biến đầu ngày:

    • Thị trường đã phá thủng đáy của kênh giá tăng (Bull channel) được hình thành vào lúc đóng cửa phiên ngày hôm qua. (Hãy nhớ rằng: Một kênh giá tăng chính là một lá cờ giảm — Bear flag).
    • Cú phá vỡ này có một vài cây nến tiếp diễn (Follow-through). Tuy nhiên, trên đường giảm lại xuất hiện các thân nến tăng và các nến chồng lấn lên nhau. Điều này cho thấy phe mua vẫn đang âm thầm hoạt động.
    • Sau đó, thị trường phá thủng đáy sóng (Swing low) của ngày hôm qua. Cú phá vỡ đáy này thất bại và chính thức trở thành mức đáy thấp nhất trong ngày.

Khái niệm Always-in (Vị thế Luôn ở trong thị trường)​

💡 KHÁI NIỆM DÀNH CHO NGƯỜI MỚI

  • Always-in (Luôn ở trong thị trường): Trạng thái giả định nếu một trader bắt buộc phải duy trì một vị thế trên thị trường tại mọi thời điểm (chỉ có thể là Mua - Long hoặc Bán - Short), thì hướng đi của lệnh hiện tại chính là vị thế "Always-in". Nếu xu hướng là Always-in Long, bạn chỉ nên ưu tiên tìm lệnh Mua.
  • Nếu bạn lỡ không kịp mua cú đảo chiều tăng ở Nến 2 từ đáy ngày hôm qua, thì cây nến xu hướng tăng cực mạnh là Nến 3 đã cho bạn thấy rõ ràng rằng: Thị trường lúc này đã bước vào trạng thái Always-in Long (Ưu tiên mua).
  • Lúc này, bạn chỉ nên tìm cách mua vào: Hoặc là mua thẳng theo giá thị trường, hoặc chờ mua tại nhịp Pullback ở Nến 5.
  • Khái niệm Always-in sẽ được tác giả thảo luận rất sâu trong cuốn sách thứ ba. Đây là một khái niệm tối quan trọng. Hầu hết các trader chỉ nên mở lệnh giao dịch thuận theo hướng Always-in này.
  • Nhịp điều chỉnh hai đáy (Double bottom pullback) tại Nến 7 chính là một cơ hội rất đẹp nữa để vào lệnh mua (Long), với kỳ vọng thị trường sẽ xuất hiện một nhịp tăng thứ hai kéo dài cho đến tận lúc đóng cửa phiên.

12. Phân tích mô hình Spike and Channel trên biểu đồ thực tế​

💡 KHÁI NIỆM DÀNH CHO NGƯỜI MỚI

  • Wedge (Mô hình cái Nêm): Mô hình giá hội tụ gồm 3 cú đẩy (Three pushes) liên tiếp theo một hướng. Nó báo hiệu đà tăng/giảm đã suy yếu và thường dẫn tới một cú đảo chiều mạnh.
  • Final flag (Lá cờ cuối cùng): Một vùng tích lũy nhỏ xuất hiện ở giai đoạn cuối của một xu hướng. Khi giá cố phá vỡ khỏi lá cờ này để đi tiếp, cú phá vỡ thường sẽ thất bại và thị trường sẽ đảo chiều.
  • Đây là một mô hình xu hướng tăng kinh điển: Spike and Channel Bull Trend.
  • Mô hình này rất hữu ích vì nó minh họa rõ nét cách thị trường chuyển tiếp từ giao dịch một chiều (xu hướng mạnh) sang giao dịch hai chiều (vùng đi ngang).
  • Việc bạn xem riêng Nến 3 là cú Spike, hay coi toàn bộ nhịp tăng dốc từ Nến 2 đến Nến 4 là cú Spike, thì bản chất câu chuyện vẫn không hề thay đổi.
  • Thị trường sau đó Pullback giảm về Nến 5, rồi tiếp tục bò lên nhưng với thái độ kém gấp gáp hơn hẳn. Các cây nến phần lớn nằm chồng lấn lên nhau, và bạn có thể vẽ một kênh giá (Channel) bao quanh giá khá khít.
  • Bạn cũng có thể kẻ một đường kênh xu hướng (Trend channel line) đi qua các đỉnh và sẽ nhận ra một kênh giá dạng cái Nêm (Wedge channel — mô hình này cũng sẽ được thảo luận chi tiết ở các phần sau).

Hành động của các nhóm Trader trong kênh giá này:​

  • Một số trader đã chọn bán khống (Short) ngay dưới đáy của Nến 4, sau đó họ tiếp tục giải ngân nhồi thêm lệnh bán (Scale in) tại các nhịp hồi phục khác khi thị trường tiếp tục rướn lên.
  • Những trader khác kiên nhẫn chờ đến đỉnh của mô hình cái Nêm (Wedge top). Tại đó, họ sẽ chốt lời toàn bộ các lệnh mua (Long), hoặc chính thức mở lệnh bán khống (Short).
  • Ngay khi cú Spike được nối tiếp bằng một nhịp hồi về Nến 5 và hành vi giá dạng kênh bò lên bắt đầu thành hình, các trader lập tức nhận diện kênh giá tăng này là một lá Bear flag tiềm năng. Họ dự tính trước rằng đáy của kênh giá này chắc chắn sẽ bị thị trường quay lại kiểm định.
    • Với các mô hình quy mô nhỏ trong ngày như trường hợp này, lần Test thường sẽ diễn ra vào cuối ngày hôm đó.
    • Nhưng với các mô hình có quy mô lớn hơn, cú Test có thể sẽ diễn ra sau đó 1 đến 2 ngày.

Kết quả nhịp điều chỉnh:​

  • Đúng như kỳ vọng, thị trường đã xuất hiện một đợt điều chỉnh giảm gồm hai nhịp sóng (Two-legged correction) từ đỉnh cái Nêm xuống tận đáy của kênh giá:
    • Tại đây, phe bán khống đóng lệnh để thu toàn bộ lợi nhuận từ các lần giải ngân của họ.
    • Các lệnh bán mở sớm ở mức giá thấp sẽ xấp xỉ hòa vốn, nhưng các lệnh bán nhồi thêm ở vùng giá cao phía sau đều đem lại lợi nhuận rất tốt.
    • Ngoài ra, phe mua cũng sẽ tìm cách mua lại xung quanh đáy của Nến 5 — chính là nơi họ từng mở lệnh mua trước đó ở cuối nhịp Pullback đầu tiên (nơi khởi nguồn của Channel).
    • Lực mua đồng thời từ hai phía (phe mua giải ngân mới và phe bán đóng lệnh Short) thường sẽ kích hoạt một nhịp nảy giá đi lên.
  • Cú nảy đó có thể mở ra một nhịp tăng mới xuất phát từ một lá cờ tăng hai đáy (Double bottom bull flag giữa Nến 5 và Nến 7), hoặc nó có thể biến thành một Trading range kéo dài, hoặc thậm chí chuyển biến thành một xu hướng giảm hoàn chỉnh.

13. Tổng hợp các mô hình chi tiết trên Hình 3.1​

  1. Đáy Nến 2 (Bar 2):
    • Là cú đẩy giá thứ ba đi xuống (đủ 3 nhịp đẩy), do đó nó cấu thành một mô hình đảo chiều dạng cái Nêm (Wedge reversal).
  2. Nến 6 (Bar 6):
    • Là một lá cờ giảm hai đỉnh (Double top bear flag), với đỉnh đầu tiên chính là cây nến cuối cùng của phiên ngày hôm qua.
  3. Cặp Nến 5 và Nến 7:
    • Tạo thành một lá cờ tăng hai đáy (Double bottom bull flag).
    • Sau đó mô hình này được nối tiếp bởi một nhịp hồi hai đáy (Double bottom pullback) tại Nến 9.
  4. Đoạn giá giữa Nến 5 và Nến 9:
    • Bạn có thể mô tả hành động giá kẹp giữa Nến 5 và Nến 9 như một mô hình tam giác tích lũy (Triangle) có khả năng phá vỡ theo một trong hai hướng bất kỳ.
    • Tuy nhiên, nếu nhìn nhận như vậy, bạn sẽ vô tình bỏ qua toàn bộ thiên kiến tăng giá rất rõ rệt mà cấu trúc thị trường đang thể hiện cho bạn thấy.
  5. Nến 7 (Bar 7):
    • Bản thân nó cũng là một lá cờ tăng dạng cái Nêm (Wedge bull flag), bởi vì nó đại diện cho cú đẩy giá đi xuống thứ ba tính từ đỉnh của Nến 6.
  6. Nến 8 (Bar 8):
    • Là một cú đảo chiều lá cờ cuối cùng (Final flag reversal), xuất hiện ngay sau một lá cờ tăng kéo dài 6 cây nến nằm ngay trước nó.